Ապոստիլ Հայաստան
Ի՞նչ է հայկական ապոստիլը:
Հայկական ապոստիլը — կնիք է, որի ձևը, բովանդակությունը և նպատակը սահմանված են 1961 թվականի Ապոստիլի մասին կոնվենցիայով:
Սակայն Հայաստանում սա էլեկտրոնային ապոստիլ է, որը տպագրվում է A4 ձևաչափի թղթի վրա: Ապոստիլն ինքնին 17 x 18 սանտիմետր ձևաչափ է: Ապոստիլի տակ տեղադրված է դրա առցանց ստուգման հրահանգը, QR կոդը և այսպես կոչված 16 նիշանոց հետևելու համարը:
Ձևաթղթի ստորին մասում նշվում է Ապոստիլով վավերացվող պաշտոնական փաստաթղթի էջերի ընդհանուր թիվը (դիտելիս ցուցադրվում է փաստաթղթի առավելագույնը 6 էջ):
Հայաստանում այլևս գոյություն չունի թաց կնիքով և ստորագրությամբ ֆիզիկական ապոստիլ:
Հին ապոստիլը, համաձայն Հայաստանի Հանրապետության արդարադատության նախարարության հրամանի՝ ապոստիլի տեղադրման կարգը հաստատելու մասին, խիստ համարակալված փաստաթուղթ էր՝ 14 x 14 սմ չափերով, ձև, որը կցվում էր փաստաթղթի բնօրինակին:
Հայաստանը միացել է «Ապոստիլի» մասին Հաագայի կոնվենցիային ԱՊՀ առաջին երկրներից մեկը՝ 1993 թվականի նոյեմբերի 19-ին: Ապոստիլը Հայաստանում սկսել է գործել 1994 թվականի օգոստոսի 14-ից:
Սա նշանակում է, որ մինչև 1994 թվականի օգոստոսը ստացված փաստաթղթերը չեն կարող ապոստիլավորվել: Նման փաստաթղթերը պետք է վերափոխվեն նոր նմուշի փաստաթղթերի:
Ապոստիլը Հայաստանում կարելի է ստանալ երկու լեզվով՝ հայերեն և անգլերեն, անկախ նրանից՝ փաստաթուղթը թարգմանված է, թե ոչ:
Ինչպիսի՞ տեսք ունի հայկական Ապոստիլը:

Հայաստանում ապոստիլի հին նմուշ: Նման թաց կնիքով ապոստիլը կիրառվել է մինչև 2021 թվականը:
Չնայած այն հանգամանքին, որ նման ապոստիլը հնարավոր էր ստուգել առցանց, այն փոխարինվեց նոր նմուշի ապոստիլով:
Հայկական ապոստիլի սկան (գունավոր պատճեն) — սա էլեկտրոնային ապոստիլն է.

Հայկական ապոստիլի տեքստը
APOSTILLE (ԱՊՈՍՏԻԼ)
(Convention de La Haye du 5 octobre 1961)
(1961 թվականի հոկտեմբերի 5-ի Հաագայի կոնվենցիա)
1. Երկիր ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
Սույն պաշտոնական փաստաթուղթը
2. ստորագրված է (կողմից): ___________________________
3. ով հանդես է գալիս որպես ՀՀ ԱՐԴԱՐԱԴԱՏՈՒԹՅԱՆ ՆԱԽԱՐԱՐՈՒԹՅԱՆ ՔԿԱԳ ԳՈՐԾԱԿԱԼՈՒԹՅԱՆ ՊԵՏԻ Ժ/Պ
4. հաստատված է կնիքով / դրոշմով ԳՈՐԾԱԿԱԼՈՒԹՅԱՆ
ՎԱՎԵՐԱՑՎԱԾ Է5. ԵՐԵՎԱՆ ՔԱՂԱՔՈՒՄ
6. ամիսը, ամսաթիվը __________________
7. ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՐԴԱՐԱԴԱՏՈՒԹՅԱՆ ՆԱԽԱՐԱՐՈՒԹՅԱՆ ՔԱՂԱՔԱՑԻԱԿԱՆ ԿԱՑՈՒԹՅԱՆ ԱԿՏԵՐԻ ԳՐԱՆՑՄԱՆ ԳՈՐԾԱԿԱԼՈՒԹՅԱՆ ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ՊԱՐՏԱՎՈՐՈՒԹՅՈՒՆՆԵՐԻ
ԱՊԱՀՈՎՄԱՆ ԲԱԺՆԻ ԱՎԱԳ ՄԱՍՆԱԳԵՏ կողմից
8. № ____________________
9. Կնիք/ դրոշմ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆ ԱՐԴԱՐԱԴԱՏՈՒԹՅԱՆ ՆԱԽԱՐԱՐՈՒԹՅԱՆ ՔԿԱԳ ԳՈՐԾԱԿԱԼՈՒԹՅՈՒՆ
10. Ստորագրություն ____________
English
APOSTILLE
(Convention de La Haye du 5 octobre 1961)
1. Country REPUBLIC OF ARMENIA
This public document
2. has been signed by: ___________________________
3. acting in the capacity of ACTING HEAD OF CIVIL STATUS ACTS REGISTRATION AGENCY OF THE MINISTRY OF JUSTICE OF THE REPUBLIC OF ARMENIA
4. bears the seal / stamp of AGENCY
CERTIFIED
5. at CITY YEREVAN
6. the __________________
(նշում BUSINESS LAWYERS SRL: ստորագրման և ապոստիլի ամսաթիվը)
7. by: ________________
8. Nr. ____________________
9. Seal / stamp AGENCY OF THE MINISTRY OF JUSTICE OF THE REPUBLIC OF ARMENIA
10. Signature _____________
Перевод на русский
ԱՊՈՍՏԻԼ
(Հաագայի 1961 թվականի հոկտեմբերի 5-ի Կոնվենցիա)
1. Երկիր՝ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅՈՒՆ
Սույն պաշտոնական փաստաթուղթը
2. Ստորագրվել է՝ __________________ (ում կողմից, անուն ազգանուն)
3. Գործող որպես՝ _________________ (պաշտոն)
4. Կնիք՝
Հաստատված է կնիքով
5. Վայրը՝ _______________ (քաղաք)
6. Ամսաթիվը՝ __________________
7. Կազմակերպությունը՝ ______________________
8. № ____________________
9. Կնիք / դրոշմ
Ինչու՞ է անհրաժեշտ ապոստիլ, եթե Հայաստանից փաստաթղթերի վրա արդեն կա պաշտոնյայի կնիք և ստորագրություն:
Խնդիրն այն է, որ Հայաստանի նախարարություններում և գերատեսչություններում, պետական մարմիններում, արխիվներում և ՔԿԱԳ-ներում աշխատում են բազմաթիվ պաշտոնյաներ:
Պաշտոնյաները պարբերաբար փոխվում են: Իսկ դա նշանակում է, որ ստորագրությունները շատ են, և դրանք նույնպես փոխվում են: Փաստաթղթի իսկության և ճշմարտացիության մեջ համոզվելու, կեղծիքներից խուսափելու համար անհրաժեշտ է ստուգել՝ արդյոք պաշտոնյայի ստորագրությունը համապատասխանում է նրա ստորագրության նմուշներին: Եվ արդյոք նա է ստորագրել տվյալ փաստաթուղթը:
Նման քանակությամբ փաստաթղթերի և նման քանակությամբ պաշտոնյաների մասշտաբներում դա շատ դժվար է անել: Հատկապես դա բազմիցս դժվար է այն պաշտոնյաների համար, ովքեր ընդունում են ձեր փաստաթղթերը արտերկրում:
Այդ պատճառով էլ առաջացել է բոլոր ստորագրությունների և կնիքների հաստատման համակարգը մի քանի անձանց կողմից՝ արտասահմանյան պաշտոնյաների աշխատանքը հեշտացնելու համար: Սա նաև կրճատում է արտերկրում փաստաթղթերի քննարկման ժամանակը, ինչպես նաև դիմորդների սպասման ժամանակը: Նման համակարգում տեղի պաշտոնյաներին, ովքեր պատասխանատու են Ապոստիլի համար, ավելի հեշտ է ստուգել ստորագրությունները, կնիքները, հենց փաստաթղթերը (դրանց ձևաթղթերը և բովանդակությունը):Եթե փաստաթուղթը ստորագրած պաշտոնատար անձի ստորագրության նմուշը բացակայում է, ապա ապոստիլը կարող է դրվել միայն փաստաթղթի կամ փաստաթղթի պատճենի վրա ստորագրության իսկությունը նոտարական կարգով հաստատելուց հետո, որից հետո ապոստիլը դրվում է փաստաթղթի իսկական պատճենի վրա՝ անձի ցանկությամբ:
Ստորագրությունների, կնիքների և փաստաթղթերի նմուշների ներքին բազա մուտք ունեցող աշխատակիցները նույնպես ընդգրկվում են հատուկ գրանցամատյանում՝ իրենց ստորագրություններով: Սակայն այս գրանցամատյանը սահմանափակվում է մեկ տասնյակ ստորագրություններով, որոնց նմուշները փոխանցվում են այլ գործընկեր երկրներին կամ հեշտությամբ ստուգվում են նրանց կողմից այլ եղանակներով:
Գոյություն ունեն երկու ընթացակարգեր նման հաստատման: Առաջին ընթացակարգը՝ ամենահուսալին, փաստաթղթերի լեգալիզացիան է: Երբ փաստաթուղթը ստորագրում է այն տրամադրող պաշտոնյան, այնուհետև փաստաթուղթը վավերացնում է նախարարության (սովորաբար արտաքին գործերի նախարարության) աշխատակիցը, այնուհետև վերջին ստորագրությունը ստուգվում և վավերացվում է այն երկրի հյուպատոսության կողմից, որտեղ պետք է ներկայացվեն փաստաթղթերը: Ստուգումն իրականացվում է ստորագրությունների ընթացիկ բազայի (ցանկի) հիման վրա՝ երեք գերատեսչություններից (հիմնարկներից, պետական մարմիններից) բաղկացած շղթայով:
Երկրորդ ընթացակարգը հիմնված է ավելի մեծ վստահության վրա և շրջանցում է մեկ գերատեսչություն, սովորաբար՝ արտաքին գործերի նախարարությունը: Այս դեպքում խոսքը ապոստիլի մասին է: Ապոստիլը՝ սահմանված ձևի հատուկ կնիք, զգալիորեն պարզեցնում է մի պետության փաստաթղթերի ճանաչման ընթացակարգը մյուսի տարածքում:
Ինչու՞ դնել ապոստիլ, եթե հայկական փաստաթղթերը կարելի է ստուգել առցանց:
Ապագայում, փաստաթղթերի թվայնացման և էլեկտրոնային ստորագրությունների հետ մեկտեղ, Ապոստիլի ընթացակարգը կկորցնի իր իմաստը: Սակայն Հայաստանը ստորագրել է Ապոստիլի մասին կոնվենցիան և պետք է հետևի սահմանված կանոններին: Բացի այդ, փաստաթղթի կրկնակի ստուգումը երաշխավորում է դրա իսկությունը:
Հնարավո՞ր է ապոստիլ դնել Հայաստանի հյուպատոսությունում:
Հաագայի կոնվենցիայի համաձայն՝ Հայաստանի հյուպատոսությունում հնարավոր չէ ապոստիլ ստանալ հայկական փաստաթղթերի համար: Միակ տարբերակն այն է, եթե հյուպատոսությունը փաստաթուղթը պահանջի երկրի համապատասխան գերատեսչությունից: Եթե հյուպատոսությունն ինքնուրույն տրամադրում է (կազմում) փաստաթուղթը, ապա այդպիսի փաստաթղթի վրա ապոստիլ դնել հնարավոր չէ: Եվ դա կախված չէ այն երկրից, որտեղ գտնվում է հյուպատոսությունը՝ լինի դա Ռուսաստան, Հունաստան, Անգլիա և այլն:
Ինչպե՞ս կարելի է ստուգել էլեկտրոնային ապոստիլը Հայաստանում:
E-apostille կամ էլեկտրոնային ապոստիլը տարբեր երկրներում ունի ստուգման մի քանի տարբերակ:
1. Որոշ երկրներում դա սիմվոլային կոդ է, որը մուտքագրվում է ստուգման դաշտերում:
2. Այլ երկրներում դա QR-կոդ է, որը սկանավորելիս տալիս է պաշտոնական փաստաթուղթ կամ ապոստիլ:
3. Գոյություն ունի նաև էլեկտրոնային ստորագրության ստուգման տարբերակ, որը կցվում է ապոստիլին:
Հայաստանում համակցված են առաջին երկու մեթոդները: Սկզբում սկանավորվում է QR-կոդը, այնուհետև օգտատերը անցնում է փաստաթղթի կոդով էջ և մուտքագրում ապոստիլի դրոշմման ամսաթիվը:
Էլեկտրոնային ապոստիլը ստուգելու համար պետք է օգտագործել Հայաստանի կառավարության կայքը՝ www.e-verify.am:
