Հաագայի կոնվենցիայի տեքստը Ապոստիլի մասին (թարգմանություն)
Սա 1961 թվականին ընդունված կոնվենցիա է, որը վերացնում է օտարերկրյա պաշտոնական փաստաթղթերի լեգալիզացիայի պահանջը Կոնվենցիայի մասնակից երկրների համար:
Հաագայի կոնվենցիայի մասնակից երկրների ցանկը մշտապես համալրվում է, ներառում է երկրներ մոլորակի տարբեր մայրցամաքներից և 2022 թվականի հունիսի 20-ի դրությամբ կազմում է 165 երկիր: Հաագայի կոնվենցիային միացել են ողջ Եվրոպայի երկրները՝ արևմտյան և արևելյան:
Ապոստիլը ներդրվել է այն երկրներում, որոնք ստորագրել են 1961 թվականի Ապոստիլի մասին կոնվենցիան տարբեր ամսաթվերով: Յուրաքանչյուր 3-4 տարին մեկ կոնվենցիային միանում են 2-3 երկիր:
Կոնվենցիային միացած վերջին երկիրը Պակիստանն է (2022 թվականի հուլիսի 1-ի դրությամբ):
Համաձայն Հաագայի կոնվենցիայի՝ ապոստիլը որոշում է երկու երկրների միջև հարաբերական վստահության աստիճանը թարգմանված փաստաթղթերի իսկության և ճշգրտության վերաբերյալ:
Պետք է նշել, որ մշտապես աշխատանք է տարվում Ապոստիլի վրա՝ ընթացակարգի բարելավման, դրա թափանցիկության և կոնվենցիայի մեջ մտնող երկրների բնակչության իրազեկման ուղղությամբ:
Մասնավորապես, Ապոստիլի գործնական կիրառման հարցերով հատուկ հանձնաժողովի վերջին նիստը տեղի է ունեցել 2021 թվականի հոկտեմբերի 5-8-ը: Հանձնաժողովի քննարկած հարցերից մեկը բազմալեզու ապոստիլների ձևաչափն էր:
Ապոստիլի մասին կոնվենցիայի տեքստը
ԿՈՆՎԵՆՑԻԱ, ՈՐԸ ՎԵՐԱՑՆՈՒՄ Է ՕՏԱՐԵՐԿՐՅԱ ՊԱՇՏՈՆԱԿԱՆ ՓԱՍՏԱԹՂԹԵՐԻ ԼԵԳԱԼԻԶԱՑԻԱՅԻ ՊԱՀԱՆՋԸ
(Կնքվել է 1961 թվականի հոկտեմբերի 5-ին)
Պետությունները, որոնք ստորագրել են սույն Կոնվենցիան, ցանկանալով վերացնել օտարերկրյա պաշտոնական փաստաթղթերի դիվանագիտական կամ հյուպատոսական լեգալիզացիայի պահանջը,
Որոշել են այդ նպատակով կնքել Կոնվենցիա և համաձայնեցրել են հետևյալ դրույթները.
Հոդված 1
Սույն Կոնվենցիան կիրառվում է պաշտոնական փաստաթղթերի նկատմամբ, որոնք կազմվել են մեկ Պայմանավորվող Պետության տարածքում և պետք է ներկայացվեն մեկ այլ Պայմանավորվող Պետության տարածքում:
Սույն Կոնվենցիայի նպատակների համար պաշտոնական փաստաթղթեր են համարվում.
ա) փաստաթղթերը, որոնք բխում են պետության դատարանների կամ տրիբունալների հետ կապված մարմնից կամ պաշտոնատար անձից, այդ թվում՝ դատախազից, դատարանի քարտուղարից կամ դատական կարգադրիչից.
բ) վարչական փաստաթղթերը.
գ) նոտարական փաստաթղթերը.դ) պաշտոնական վկայագրեր, որոնք դրվում են անձանց կողմից իրենց անձնական որակով ստորագրված փաստաթղթերի վրա, ինչպիսիք են փաստաթղթի գրանցման կամ որոշակի ամսաթվի դրությամբ դրա գոյության փաստի պաշտոնական վկայագրերը, ինչպես նաև ստորագրությունների պաշտոնական և նոտարական հաստատումները:
Այնուամենայնիվ, սույն Կոնվենցիան չի կիրառվում.
ա) դիվանագիտական կամ հյուպատոսական գործակալների կողմից ձևակերպված փաստաթղթերի նկատմամբ.
բ) կարգադրական փաստաթղթերի նկատմամբ, որոնք ուղղակիորեն վերաբերում են առևտրային կամ մաքսային գործառնություններին:
Հոդված 2
Յուրաքանչյուր Պայմանավորվող Պետություն ազատում է լեգալիզացիայից այն փաստաթղթերը, որոնց նկատմամբ կիրառվում է սույն Կոնվենցիան և որոնք պետք է ներկայացվեն նրա տարածքում: Սույն Կոնվենցիայի նպատակների համար լեգալիզացիա ասելով հասկացվում է միայն այն ձևականությունը, որի միջոցով այն երկրի դիվանագիտական կամ հյուպատոսական ներկայացուցիչները, որտեղ պետք է ներկայացվի փաստաթուղթը, հաստատում են ստորագրության իսկությունը, այն որակը, որով հանդես է եկել փաստաթուղթը ստորագրած անձը, և, համապատասխան դեպքերում, այն կնիքի կամ դրոշմակնիքի անվանումը, որով այն ամրացված է:
Հոդված 3
Միակ ձևականությունը, որը կարող է պահանջվել ստորագրության իսկությունը, փաստաթուղթը ստորագրած անձի հանդես եկած պաշտոնը և, անհրաժեշտության դեպքում, ստորագրությամբ ամրացված կնիքի կամ դրոշմակնիքի իսկությունը հաստատելու համար, 4-րդ հոդվածում նկարագրված վկայագրի ավելացումն է, որը տրվում է այն պետության իրավասու մարմնի կողմից, որտեղից ծագում է փաստաթուղթը:
Այնուամենայնիվ, նախորդ պարբերությունում հիշատակված ձևականությունների պահպանումը չի կարող պահանջվել, եթե կամ այն պետությունում գործող օրենքները, կանոնները կամ պրակտիկան, որտեղ տրվել է փաստաթուղթը, կամ երկու կամ ավելի Պայմանավորվող Պետությունների միջև համաձայնությունը վերացրել կամ պարզեցրել են դրանք, կամ ազատում են փաստաթուղթը լեգալիզացիայից:
Հոդված 4
3-րդ հոդվածի առաջին պարբերությունում հիշատակված հաստատումը տեղադրվում է հենց փաստաթղթի վրա կամ «ալոնժի» վրա. այն կազմվում է սույն Կոնվենցիային կից նմուշի ձևով:
Այնուամենայնիվ, այն կարող է կազմվել այն տված մարմնի պաշտոնական լեզվով: Դրանում հայտնվող ստանդարտ տերմինները կարող են նաև լինել մեկ այլ լեզվով: «Ապոստիլ (1961 թ. հոկտեմբերի 5-ի Կոնվենցիա)» վերնագիրը պետք է լինի ֆրանսերեն լեզվով:
Հոդված 5
Վկայագիրը տրվում է փաստաթուղթը ստորագրած անձի կամ ցանկացած ներկայացնողի դիմումի հիման վրա:Ճիշտ լրացման դեպքում այն հաստատում է ստորագրության իսկությունը, այն պաշտոնը, որով հանդես է եկել փաստաթուղթը ստորագրած անձը, և, անհրաժեշտության դեպքում, փաստաթղթին կցված կնիքի կամ դրոշմի իսկությունը:
Վկայագրի վրա ստորագրությունը, կնիքը և դրոշմը ազատվում են ցանկացած վավերացումից:
Հոդված 6
Յուրաքանչյուր Պայմանավորվող Պետություն իր պաշտոնական գործառույթին համապատասխան նշանակում է մարմիններ, որոնք իրավասու են տրամադրել 3-րդ հոդվածի առաջին պարբերությունում նշված վկայագիրը:
Այն նման նշանակման մասին ծանուցում է Նիդեռլանդների արտաքին գործերի նախարարությանը իր վավերացման գրությունը կամ միանալու փաստաթուղթը կամ երկարաձգման հայտարարությունը պահպանման հանձնելու պահին: Այն նաև ծանուցում է նշանակված մարմինների ցանկացած փոփոխության մասին:
Հոդված 7
6-րդ հոդվածին համապատասխան նշանակված մարմիններից յուրաքանչյուրը պետք է վարի մատյան կամ քարտարան, որտեղ գրանցում է տրված վկայագրերը՝ նշելով.
ա) վկայագրի համարը և ամսաթիվը,
բ) հանրային փաստաթուղթը ստորագրած անձի անունը և այն պաշտոնը, որով նա հանդես է եկել, իսկ չստորագրված փաստաթղթերի դեպքում՝ կնիք կամ դրոշմ դրած մարմնի անվանումը:
Շահագրգիռ անձի պահանջով վկայագիրը տրամադրած մարմինը ստուգում է վկայագրի տվյալների համապատասխանությունը մատյանում կամ քարտարանում առկա տվյալներին:
Հոդված 8
Եթե երկու կամ ավելի Պայմանավորվող Պետությունների միջև կնքված պայմանագիրը, կոնվենցիան կամ համաձայնագիրը պարունակում է դրույթներ, որոնք պայմանավորում են ստորագրության, կնիքի կամ դրոշմի վավերացման համար որոշակի ձևականությունների կատարումը, ապա սույն Կոնվենցիան գերակայում է նման դրույթների նկատմամբ միայն այն դեպքում, եթե այդ ձևականություններն ավելի խիստ են, քան 3-րդ և 4-րդ հոդվածներում նշված ձևականությունները:
Հոդված 9
Յուրաքանչյուր Պայմանավորվող Պետություն ձեռնարկում է անհրաժեշտ միջոցներ՝ կանխելու իր դիվանագիտական կամ հյուպատոսական գործակալների կողմից լեգալիզացիայի իրականացումը այն դեպքերում, երբ սույն Կոնվենցիան նախատեսում է բացառություններ:
Հոդված 10
Սույն Կոնվենցիան բաց է ստորագրման համար Միջազգային մասնավոր իրավունքի հարցերով Հաագայի կոնֆերանսի իններորդ նստաշրջանում ներկայացված պետությունների, ինչպես նաև Իսլանդիայի, Իռլանդիայի, Լիխտենշտեյնի և Թուրքիայի համար: Այն ենթակա է վավերացման, իսկ վավերացման գրությունները հանձնվում են պահպանման Նիդեռլանդների արտաքին գործերի նախարարությանը:
Հոդված 11Սույն Կոնվենցիան ուժի մեջ է մտնում 10-րդ հոդվածի երկրորդ պարբերությունում նշված վավերացման երրորդ փաստաթղթի պահպանման հանձնելուց հետո վաթսուներորդ օրը:
Կոնվենցիան ուժի մեջ է մտնում այն ստորագրած յուրաքանչյուր պետության համար, որը հետագայում վավերացնում է այն, իր վավերացման փաստաթուղթը պահպանման հանձնելուց հետո վաթսուներորդ օրը:
Հոդված 12
Ցանկացած պետություն, որը նշված չէ 10-րդ հոդվածում, կարող է միանալ սույն Կոնվենցիային՝ 11-րդ հոդվածի առաջին պարբերության համաձայն դրա ուժի մեջ մտնելուց հետո: Միանալու փաստաթուղթը պահպանման է հանձնվում Նիդերլանդների արտաքին գործերի նախարարություն:
Նման միացումն ուժ ունի միայն միացած պետության և այն Պայմանավորվող պետությունների միջև հարաբերություններում, որոնք 15-րդ հոդվածի d) ենթակետում նշված ծանուցումը ստանալուց հետո վեց ամսվա ընթացքում չեն առարկել նրա միացման դեմ: Ցանկացած այդպիսի առարկություն պետք է հաղորդվի Նիդերլանդների արտաքին գործերի նախարարությանը:
Կոնվենցիան ուժի մեջ է մտնում միացած պետության և նրա միացման դեմ չառարկած պետությունների միջև հարաբերություններում՝ նախորդ պարբերությունում նշված վեցամսյա ժամկետի ավարտից հետո վաթսուներորդ օրը:
Հոդված 13
Ցանկացած պետություն կարող է ստորագրման, վավերացման կամ միացման ժամանակ հայտարարել, որ սույն Կոնվենցիան տարածվում է բոլոր այն տարածքների վրա, որոնց միջազգային հարաբերությունների համար այն պատասխանատու է, կամ դրանցից մեկի կամ մի քանիսի վրա: Նման հայտարարությունն ուժի մեջ է մտնում համապատասխան պետության համար Կոնվենցիայի ուժի մեջ մտնելու օրվանից:
Դրանից հետո ցանկացած ժամանակ նման ընդլայնումների մասին պետք է հաղորդվի Նիդերլանդների արտաքին գործերի նախարարությանը:
Երբ ընդլայնման մասին հայտարարություն է անում այն պետությունը, որը ստորագրել և վավերացրել է Կոնվենցիան, այն ուժի մեջ է մտնում համապատասխան տարածքների համար՝ համաձայն 11-րդ հոդվածի: Երբ ընդլայնման մասին հայտարարություն է անում միացած պետությունը, Կոնվենցիան ուժի մեջ է մտնում համապատասխան տարածքների համար՝ համաձայն 12-րդ հոդվածի:
Հոդված 14
Սույն Կոնվենցիան ուժի մեջ է մնում հինգ տարի՝ 11-րդ հոդվածի առաջին պարբերության համաձայն դրա ուժի մեջ մտնելու օրվանից, նույնիսկ այն պետությունների համար, որոնք վավերացրել են այն կամ միացել են դրան հետագայում:Եթե չեղարկում չի եղել, Կոնվենցիան լռելյայն երկարաձգվում է յուրաքանչյուր հինգ տարին մեկ:
Ցանկացած չեղարկման մասին պետք է տեղեկացվի Նիդեռլանդների արտաքին գործերի նախարարությանը ոչ ուշ, քան հինգամյա ժամկետի ավարտից վեց ամիս առաջ:
Այն կարող է սահմանափակվել որոշ տարածքներով, որոնց նկատմամբ կիրառվում է Կոնվենցիան:
Չեղարկումն ուժի մեջ կլինի միայն այն պետության նկատմամբ, որը տեղեկացրել է դրա մասին: Կոնվենցիան ուժի մեջ է մնում մյուս Պայմանավորվող Պետությունների համար:
Հոդված 15
Նիդեռլանդների արտաքին գործերի նախարարությունը տեղեկացնում է 10-րդ հոդվածում նշված պետություններին և 12-րդ հոդվածի համաձայն միացած պետություններին հետևյալի մասին.
ա) 6-րդ հոդվածի երկրորդ պարբերությունում նշված ծանուցումները.
բ) 10-րդ հոդվածում նշված ստորագրությունները և վավերացումները.
գ) սույն Կոնվենցիայի ուժի մեջ մտնելու ամսաթիվը՝ համաձայն 11-րդ հոդվածի առաջին պարբերության.
դ) 12-րդ հոդվածում նշված միացումները և առարկությունները, ինչպես նաև այն ամսաթիվը, երբ այդ միացումներն ուժի մեջ են մտնում.
ե) 13-րդ հոդվածում նշված ընդլայնումները և դրանց ուժի մեջ մտնելու ամսաթիվը.
զ) 14-րդ հոդվածի երրորդ պարբերությունում նշված չեղարկումները:
Ի հաստատումն վերոգրյալի՝ ստորև ստորագրածները, պատշաճ կերպով լիազորված լինելով, ստորագրել են սույն Կոնվենցիան:
Կատարված է Հաագայում 1961 թվականի հոկտեմբերի 5-ին՝ ֆրանսերեն և անգլերեն լեզուներով, ընդ որում՝ ֆրանսերեն տեքստն առավելություն ունի երկու տեքստերի միջև անհամապատասխանությունների դեպքում, մեկ օրինակով, որը կպահպանվի Նիդեռլանդների կառավարության արխիվում, և վավերացված պատճենը դիվանագիտական ուղիներով կուղարկվի Մասնավոր միջազգային իրավունքի հարցերով Հաագայի կոնֆերանսի իններորդ նստաշրջանում ներկայացված յուրաքանչյուր պետությանը, ինչպես նաև Իսլանդիային, Իռլանդիային, Լիխտենշտեյնին և Թուրքիային: